مهر 28, 1405 در مهر 28, 1405

بوی بد دهان؛ علت‌های شایع، راه تشخیص و درمان

ارسال توسط دکتر پرشاپ

بوی بد دهان (هالیتوزیس) مشکلی شایع است که می‌تواند اعتمادبه‌نفس را در محل کار و رابطه‌های روزمره پایین بیاورد. خبر خوب این است که در حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد موارد، منشأ بو خود دهان است و با یک روتین درست بهداشت دهان تا حد زیادی برطرف می‌شود.

در این مطلب علت‌های شایع بوی بد دهان، یک تست ساده برای فهمیدن آن در خانه، راه‌های درمان و زمانی که باید به پزشک یا دندانپزشک مراجعه کنید را مرور می‌کنیم.

بوی بد دهان چرا ایجاد می‌شود؟

بیشتر بوی دهان از ترکیبات گوگردی فرّار ناشی می‌شود که باکتری‌های دهان هنگام تجزیه باقی‌مانده غذا، سلول‌های مرده و پروتئین‌ها تولید می‌کنند. این باکتری‌ها بیشتر روی سطح پشتی زبان، بین دندان‌ها و زیر لثه جمع می‌شوند.

علت‌های شایع بوی بد دهان

علت‌های داخل دهان (شایع‌ترین)

پلاک و باقی‌مانده غذا بین دندان‌ها: وقتی نخ دندان کشیده نمی‌شود، غذا بین دندان‌ها می‌ماند و باکتری‌ها آن را تجزیه می‌کنند.
بار روی زبان: لایه سفید یا زرد روی قسمت عقب زبان یکی از مهم‌ترین منابع بو است.
بیماری لثه: التهاب و خونریزی لثه (ژنژیویت) و عفونت عمقی‌تر لثه (پریودنتیت) بوی ماندگار ایجاد می‌کنند.
پوسیدگی دندان و ترمیم‌های معیوب: حفره‌ها و پرکردگی‌های لب‌پریده محل تجمع باکتری‌اند.
خشکی دهان: بزاق دهان را تمیز می‌کند؛ کم‌آبی، تنفس از راه دهان، خواب، روزه‌داری و بعضی داروها (مثل برخی داروهای ضدافسردگی، ضدحساسیت و فشار خون) بزاق را کم می‌کنند. بوی صبحگاهی دهان هم به همین دلیل است.
دندان مصنوعی و ارتودنسی: اگر به‌خوبی تمیز نشوند، بو ایجاد می‌کنند.

غذا و عادت‌ها

سیر، پیاز و ادویه‌های تند (بوی آن‌ها از راه ریه هم دفع می‌شود و با مسواک کاملاً از بین نمی‌رود).
سیگار و قلیان.
قهوه و الکل که دهان را خشک می‌کنند.
رژیم‌های خیلی کم‌کربوهیدرات یا گرسنگی طولانی که بوی خاص (شبیه میوه یا استون) ایجاد می‌کنند.

علت‌های خارج از دهان (کمتر شایع)

سینوزیت و ترشحات پشت حلق.
سنگ لوزه و عفونت لوزه.
ریفلاکس معده (GERD).
بیماری‌های عمومی: دیابت کنترل‌نشده، بیماری‌های کبد یا کلیه می‌توانند بوی خاصی به نفس بدهند؛ این موارد معمولاً علائم دیگری هم دارند.

چطور بفهمیم دهانمان بو می‌دهد؟

بیشتر افراد بوی دهان خودشان را حس نمی‌کنند. چند روش ساده:

تست مچ دست: داخل مچ دست را بلیسید، ۱۰ ثانیه صبر کنید تا خشک شود و بو کنید.
تست زبان: با گوشه یک دستمال یا قاشق تمیز، قسمت عقب زبان را آرام بکشید و بو کنید.
از یک فرد مورد اعتماد بپرسید.

درمان بوی بد دهان در خانه

مسواک درست: روزی دو بار، هر بار ۲ دقیقه، با خمیر دندان فلورایددار؛ مسواک شب از همه مهم‌تر است. اگر دنبال خمیر دندانی با خنکی ماندگار هستید، انواع خمیر دندان مارویس را ببینید.
نخ دندان روزانه: مسواک به بین دندان‌ها نمی‌رسد؛ نخ دندان یکی از مؤثرترین کارها برای کم کردن بوی دهان است.
تمیز کردن زبان: با زبان‌پاک‌کن یا پشت مسواک، از عقب به جلو و آرام.
دهانشویه مناسب: دهانشویه آنتی‌پلاک می‌تواند باکتری‌ها و پلاک را کم کند. دهانشویه را در زمانی غیر از بلافاصله بعد از مسواک استفاده کنید تا فلوراید خمیر دندان شسته نشود. دهانشویه جایگزین مسواک و نخ دندان نیست.
آب کافی بنوشید و اگر دهانتان خشک است، آدامس بدون قند بجوید تا بزاق بیشتر ترشح شود.
دندان مصنوعی را هر شب خارج و تمیز کنید.
سیگار را کنار بگذارید.
مسواک را هر ۳ ماه یا وقتی موهای آن باز شد عوض کنید؛ مثلاً یک مسواک بامبو.

اسپری خوشبو کننده دهان برای موقعیت‌هایی مثل قبل از جلسه یا بعد از غذا مفید است، اما فقط بو را برای مدت کوتاهی می‌پوشاند و علت را درمان نمی‌کند.

برنامه آماده مراقبت: روتین مراقبت از دهان و دندان برنامه صبح و شب و ترتیب استفاده از مسواک، خمیر دندان، نخ دندان و دهانشویه را قدم‌به‌قدم نشان می‌دهد.